ثانيه باشد وچون محل آن باقي است بنشيند وبجا آورد وبرخيزد وتمام كند . وچون دليل اين از اخبار وضوحى ندارد أحوط اين است كه اعاده هم بكند . واما در صورتي كه يقين نكند كه دو سجده با هم فوت شده وبا اين شك هم شك كند كه شايد دو سجده از دو ركعت بوده ، يعنى احتمال بدهد كه يك سجده از ركعتي فوت شده وسجده ديگر از ركعت ديگر ، در اينجا دور نيست كه بگوييم مخير است ما بين اين كه بر گردد ودو سجده را با هم به عمل بياورد وبرخيزد ونماز را تمام كند وما بين اين كه برگردد ويك سجده را بكند وبرخيزد ونماز را تمام كند ويك سجده هم بعد از نماز ، به نيت قضا بكند وسجده سهوى هم بكند ، اظهر تعيين شق ثاني است ، چنان كه پيش از اين ، بيان آن كرديم وبه هر حال ، اعاده نماز را ترك نكند . 258 : سؤال : هرگاه در وقت مختص مضيق اضطراري ، مصلى شك در نماز نمايد از جمله شكى كه نماز را بايد از سر گرفت ، چه كند ؟ جواب : به مقتضاى شك ، عمل كند ، هرگاه در اعاده ، وقت باقي است ، هر چند به قدر يك ركعت باشد ، أداء است والا قضا خواهد . 259 : سؤال : هر گاه يك ركعت از ركعات چهار ركعتي نماز فراموش شود وبعد از سلام به خاطر آورد ، لكن نمىداند كه از دو ركعت أول است يا از دو ركعت آخر ، تلافى به حمد نمايد يا به تسبيحات اربع ؟ جواب : ظاهر اين است كه اين ركعت در حكم ركعتهاى آن است وبه تسبيحات يا حمد تنها اكتفا كند ، بلكه اگر جزم هم بكند كه آنچه فراموش شده ، ركعت دوم بوده ، باز چنين است وركعت سوم در عوض ركعت دوم محسوب مىشود واين كه حال مىكند ركعت چهارم مىشود . واز اين قبيل است هرگاه كسى سهوا سجده دوم را بكند به گمان اين كه سجده أول را كرده است ، وقتي كه متذكر شد ، اين سجده ، عوض أول محسوب مىدارد وسجده دوم را از نو مىكند وگمان حقير اين است كه در مسئله خلافي نباشد ، واز شهيد در ذكرى ظاهر مىشود كه اجماعى است ودر مسئله يازدهم از مسائل سهو گفته است به